اوباما، تپه خاکی در برابر سیل

انترناسیونال ۲۶۹ - ستون اول 

حمید تقوائی

انتخاب اوباما به ریاست جمهوری آمریکا نشانه پایان یک دوره در وضعیت سیاسی دنیا است:  دوره سلطه بلامنازع مکتب شیکاگو و نئو-کنسرواتیسم بر جامعه آمریکا و بر کل جهان. دکترین سیاسی - اقتصادی که با ریگانیسم و تاچریسم شروع شد و بعد از فروپاشی دیوار برلین بر کل جهان سرمایه داری سلطه پیدا کرد آشکارا به بن بست رسیده و ورشکست شده است. باتلاق جنگ عراق و افغانستان و تنفر مردم آمریکا از بوش و هیأت حاکمه اش اعلام ورشکستگی سیاسی، و سقوط وال استریت اعلام ورشکستگی اقتصادی این دکترین بود. معلوم شد سرمایه داری بازار آزاد با همه دولتها و مقامات و متفکرین و نظریه پردازانش (مکتب شیکاگو و فریدمانیسم، تاچریسم، ریگانیسم، نئوکنسرواتیسم، نئولیبرالیسم، لیبرتاریانیسم و غیره) درمانده و بی افق و مستأصل اند و راه حلی برای جهان جنگزده و بحرانزده ای که بوجودآورده اند ندارد. برای همه مردم روشن شد که « نظم نوین » سرمایه  نه می تواند دنیا را اداره کند و نه حتی آنرا به خود و به دیگران توضیح بدهد. ..

 در این وضعیت بحرانزدگی نظم سرمایه، دست بدست شدن قدرت بین احزاب حکومتی در آمریکا،  این فایده را برای طبقه حاکمه دارد که کل سیستم را از زیر تیغ حمله مردم بدر ببرد. مأموریت و رسالت اوباما حفظ وضع موجود تحت لوای تغییری است که مردم خواهان آن هستند. او آمده است تا خواست توده ای تغییر را به نفع طبقه حاکمه مصادره کند. اما این کار ساده ای نیست.  شرکت نسبتاً وسیع مردم آمریکا در انتخابات و شور و شوقی که با روشن شدن نتیجه انتخابات مردم نه تنها در آمریکا بلکه در بسیاری از کشورهای دنیا نشان دادند نشانه اعتراضشان به وضیعت موجود و انتظار و توقع بالا و فوری است که از تغییر دارند. کارگرانی که در مخالفت با لایحه هفتصد میلیارد کمک به بانکها شعار می دهند.

 "Don't bail them, jail them!" (کمکشان نکنید، زندانشان کنید!)، و یا زن بیخانمانی که اعتراضش را اینطور بیان می کند که «به کسانی که ما را خانه خراب کرده اند جایزه ندهید! » این نقد و اعتراض عمیق مردم به تغییر وضع موجود را بیان می کند.  

اوباما نماینده این گرایش نیست، عکس العمل و پاسخ نظم موجود به این گرایش است. او حداکثر نقش مسکن موقتی را ایفا خواهد کرد که با رنگ باختن توهمات مردم به سرعت بی اثر خواهد شد. مضمون سیاستهای اوباما از آنچه بیل کلینتون در دو دوره ریاست جمهوریش انجام داد فراتر نمی رود، اما حتی اقبال کلینتون را نخواهد داشت. دوران دیگری است. بیل کلینتون در آستانه پیروزی بازار آزاد به مدل سرمایه داری دولتی بلوک شرق به قدرت رسید و اوباما در اوج ورشکستگی سیاسی و اقتصادی بازار آزاد به میدان می آید. نه اوباما و نه حزبش و نه هیچ گروه و حزب و جناح بورژوائی جهان پاسخی به این وضعیت بحرانزده ندارد. این شرایطی است که بطور عینی و واقعی سوسیالیسم و نقد سوسیالیستی وضع موجود را می طلبد و به میدان فرا می خواند. و بسیج و سازماندهی کردن این اعتراض در یک مقیاس جهانی پاسخ واقعی  به تغییری است که مردم آمریکا، و توده میلیاردی مردم گرسنه و زیر خط فقر در سراسر دنیا،  طالب آن هستند.