گاهنامه پارس
ارگان سازمان پارس وشورای براندازی
OCTOBRE 2006- n° 48

امیراسدالله علم

اميراسدالله علم فرزند محمدابراهيم خان علم (شوكت‌الملك) امير قائنات در سال ۱۲۹۸ خورشیدی در بيرجند متولد شد. تحصيلات خود را در بيرجند و تهران انجام داد و از دانشكدة كشاورزي كرج فارغ‌التحصيل شد. علم پس از فوت پدر حكمران سيستان و بلوچستان شد. او در دولت محمد ساعد به وزارت كشور رسيد و در ترميم همين كابينه به وزارت كشاورزي منصوب شد. علم در دولت رجبعلي منصور نيز همان سمت را داشت و در دولت رزم‌آرا به وزارت كار منصوب شد.

در جريان كودتاي ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علم نقش فعالي ايفا كرد و پس از كودتا نيز « سهم اساسي در بركناري سپهبد زاهدي از مسند نخست‌وزيري داشت». او با روي كار آمدن حسين علاء به وزارت كشور رسيد و در ۱۳۳۶ به عنوان دبيركل حزب مردم انتخاب شد و تا مهر ۱۳۳۹ در اين حزب بود و يك سال بعد به مديرعاملي بنياد پهلوي منصوب شد. او از ۲۸ تير ۱۳۴۱ تا ۱۷ اسفند ۱۳۴۲ نخست‌وزير بود.

مهمترين وقايع دوران نخست‌وزيري او تصويب طرح لايحه انجمن ايالتي و ولايتي و بوجود آوردن اعتراضات اهل عمامه و لغو اين لايحه، رفراندوم ششم بهمن برای لایحة اصلاحات ارضی و همچنين ایجاد بلوای پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ و تبعيد خميني بود و بوجود آوردن آتش زیر خاکستر از تعداد مأموریت هایی بود که به نفع انگلیس انجام داد. علاوه بر وقايع فوق انتخابات دوره بيست و يكم مجلس شوراي ملي و دوره چهارم مجلس سنا را پس از دو سال فترت انجام داد. اسدالله علم پس از استعفا از نخست‌وزيري، رياست دانشگاه پهلوي شيراز را برعهده گرفت و در آبان ۱۳۴۵ به وزارت دربار منصوب شد. تاجگذاري محمدرضا پهلوي و جشنهاي ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهي در دوران وزارت دربار او انجام شد. علم به علت بيماري سرطان خون و ترك كشور جهت معالجه از سوي شاه كنار گذاشته شد و به جاي او اميرعباس هويدا به وزارت دربار منصوب شد. علم در ۲۵ فروردين ۱۳۵۷ درگذشت. او از دوستان بسيار نزديك و محرم اسرار محمدرضا پهلوي بود كه از خود يادداشتهاي محرمانه‌اي به جا گذاشته است. اين يادداشتها به عنوان گزارشي دقيق از وضعيت دربار پهلوي و شخص شاه اعتبار زيادي دارد.

 

 

برگشت به سرمقالات