 |
|
گاهنامه
پارس |
رشد صنعت نفت از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۹ در موقع عقد قرارداد ۱۹۳۳ تنها معدن مسجد سلیمان و معدن هفت کل استخراج می گردید ولی از آنوقت به بعد عملیات کاوش و اکتشاف به جدیت زیاد تعقیب شد و بتدریج استخراج معادن جدید آغاز گشت. سال اول بعد از قرارداد در شانزده کیلومتری شمال غربی هفتکل معدن نفتی بنام نفت سفید کشف شد که طول آن قریب به بیست و چهار کیلومتر و عرض آن شانزده کیلومتر است. در سال ۱۹۳۸ معدن نفت لالی واقع در شمال مسجد سلیمان کشف گردید. در حوالی اینجا، شرکت یازده سال به کاوش مشغول بود و چهار چاه هم حفر کرده و به نتیجه نرسیده بود ولی در لالی نفت زیادی کشف و معلوم گردید که قطر سنگ معدن آن ۳۶۵ متر است. معهذا استخراج از معدن لالی ده سال به تعویق افتاد. در سال ۱۹۳۵ چاه هایی در این معدن حفرشد و معلوم گشت که آغاجاری دارای معدن بزرگ نفتی است که با سایر معادن بزرگ برابری می کند و از آن وقت به بعد مقدمات استخراج این معدن فراهم گشت. در ۲۴ کیلومتری جنوب شرقی آغاجاری معدن بزرگ دیگری در ناحیه ای موسوم به پازنون کشف گردید ولی بعدها معلوم شد که در این معدن نفت قابل ملاحظه ای نیست ولی دارای مقادیر زیادی گاز نفتی می باشد. در معدن گچساران که قبل از سال ۱۹۳۰ کشف شده و عملیات استخراجی در آن صورت نگرفته بود چاه هایی در سال ۱۹۳۵ حفر شد و معلوم گشت که استعداد معدن مزبور فوق العاده می باشد ولی جنس نفت آن سنگین تر از نفت سایر معادن نفت ایران است. این معدن در عمق ۹۱۴ متری زیر زمین قرار گرفته و طول آن ۳۲ کیلومتر و عرض آن ۸ کیلومتر است و کلفتی سنگ معدن که دارای نفت می باشد بالغ بر ۴۶۰ متر است. از سال ۱۹۳۶ به بعد مقدمات استخراج در این معدن هم شروع شد. لوازم کار ازجمله خط لوله هم به خارج سفارش داده شد. در این وقت نقشه ای طرح شد که در بندر معشور وسایلی برای بارگیری کشتی های نفتی ساخته شود و نفت گچساران و آغاجاری از اینجا صادر گردد. ضمن این نقشه ساختن پالایشگاهی هم در بندر معشور منظور گشته بود که بعدها به واسطة تغییر سیاست کلی شرکت از میان رفت. بطور خلاصه بین تاریخ امضای قرارداد جدید و آغاز جنگ دوم جهانی چهار معدن بزرگ نفت و یک معدن گاز نفت کشف شد که مقدمات استخراج از معادن مزبور فراهم می گشت ولی کلیة محصول از هفت کل و مسجد سلیمان بدست می آمد. در سال ۱۹۳۴ محصول نفت هفت کل سالی ۲،۰۰۰،۰۰۰ تن بود و با ساختن خطوط لولة جدید و افزایش وسایل استخراج محصول هفت کل در سال ۱۹۳۹ به ۶،۰۰۰،۰۰۰ تن در سال رسید. در قسمت پالایشگاه آبادان در طی سالهای بین عقد قرارداد جدید و جنگ دوم جهانی، توسعه و پیشرفت ادامه داشت. دستگاههای « کرکینگ » و کارخانه های جدید تقطیر و کارخانة آسفالت و کارخانة اسید سولفوریک و لوازم دیگر پالایشگاه، ساخته و آماده شد و ظرفیت پالایشگاه در ۱۹۳۹ به سالی ۱۰،۰۰۰،۰۰۰ تن رسید. بندرگاه آبادان هم توسعة بسیار یافت و اسکله های جدیدی در باورده و خسرو آباد ساخته شد و مخازن متعددی برای انبار کردن محصولات، آماده و حاضر گردید و روی هم رفته در اوایل جنگ اخیر پالایشگاه آبادان، تجهیزات کاملی برای تصفیة نفت و مشتقات آن داشت. از سال ۱۹۳۳ تا آغاز جنگ جهانی دوم مقادیر نسبتاً قلیلی نفت خام از ایران صادر می شد. قسمتی از آن به مصر حمل شده و در پالایشکاه شرکت شل تصفیه می گردید و بقیة مقادیری بود که به انگلستان و استرالیا حمل شده و در پالایشگاه های شرکت نفت که در آن کشور ساخته شده بود تصفیه گشته و به فروش می رسید. درآمد دولت هم رو به فزونی می رفت چنانکه از ارقام زیر آشکار می گردد : درآمد دولت در سال ۱۹۳۳ ۱،۷۸۵،۰۰۰ پوند درآمد دولت در سال ۱۹۳۴ ۲،۱۵۹،۰۰۰ پوند درآمد دولت در سال ۱۹۳۵ ۲،۱۹۲،۰۰۰ پوند درآمد دولت در سال ۱۹۳۶ ۲،۸۲۹،۱۹۸ پوند درآمد دولت در سال ۱۹۳۷ ۳،۴۴۵،۰۰۰ پوند درآمد دولت در سال ۱۹۳۸ ۳،۳۰۷،۰۰۰ پوند درآمد دولت در سال ۱۹۳۹ ۳،۳۱۵،۰۰۰ پوند
|
